INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu
Biogram został opublikowany w 1937 r. w III tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Chrapowicki Antoni, pułkownik, dygnitarz masoński, wnuk Eustachego, instygatora W. Ks. Lit., a syn Józefa (tę samą godność piastującego) i Magdaleny z ks. Ogińskich. Wahał się całe życie między tradycją polską a karierą w służbie Rosji, której był poddanym z tytułu dziedzicznych dóbr w Witebskiem (1/3 klucza Łoźna i Rudni), a następnie i w Kowieńskiem (Datnowa, Terespola, Bejsagoły). Najpierw był porucznikiem kawalergardów rosyjskich i w tym czasie ożenił się z córką generała tej broni Kożynówną. Wkrótce jednak rozwiódł się, rzucił służbę carską, a złączył się z Napoleonem w Wilnie w r. 1812, zostając członkiem tamtejszej municypalności i pułkownikiem żandarmerii, na czele której miał czuwać nad bezpieczeństwem i ładem w kraju ogarniętym wojną. W połowie listopada miał w swej komendzie 608 zbrojnych. Lecz wraz z rządem litewskim musiał pod schyłek roku ustąpić do Warszawy, a z początkiem 1813 uchodzić do Krakowa. Dalej jednakże chyba nie poszedł i zapewne powrócił czym prędzej do swoich majątków. Znowu brała górę orientacja wschodnia. Taka była powszechna kolej rzeczy, a nadto po śmierci drugiej małżonki (z domu N. Wolskiej) zawarty trzeci związek świetne otwierał mu widoki. Zyskiwał poparcie na dworze petersburskim, zaślubiając córkę tamtejszej frejliny z Poraj-Koszczyców i Stanisława Światopełk-Mirskich. Tym książęcym i dworskim powinowactwem może tłumaczy się i jego godność kawalera maltańskiego i urząd prezydenta Izby kryminalnej w Wilnie i odwiedziny parokrotne w Datnowie cesarzowej Elżbiety, małżonki Aleksandra I. Dowodem jego znaczenia było powołanie go na namiestnika loży Palemona i nadanie mu członkostwa honorowego (w l. 1820–1) przez 4 inne loże wolnomularskie. W tym późniejszym okresie życia prawdopodobnie zajmował się głównie zagospodarowaniem i uprzemysłowieniem swoich dóbr obszernych. Wtedy zapewne powstał folwark nazwany od imienia ostatniej żony Ewelinem. Po zniesieniu (w r. 1835) szkoły bernardynów w Datnowie sprowadził sam rzemieślników z zagranicy, którzy jednak nie zdołali się utrzymać. Upadła także huta szklanna założona w lasach terespolskich. Snadź w tych poczynaniach był fantastą, niby drugi Tyzenhauz.

 

Boniecki; Złota księga; Słownik Geograficzny (Datnów); Iwaszkiewicz, Litwa w r. 1812; »Kwart. Hist.« XXIV 583.

Adam Skałkowski

 
 

Powiązane artykuły

 

Powstanie Kościuszkowskie

Insurekcja kościuszkowska rozpoczęta 24 marca 1794 roku, zakończona 16 listopada 1794 roku, to powstanie narodowe początkowo przeciwko Rosji, później także skierowane przeciwko Prusom. Jedno z najbardziej......
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 

Postaci powiązane

   
 

Postaci z tego okresu

 

w biogramy.pl

 
 
więcej  

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 

Karol Wilhelm Scheibler

1820-09-01 - 1881-04-13
przemysłowiec
 

Jan Nepomucen Rayski

1831-05-15 - 1911-08-19
ziemianin
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.